Yüce Yaratýcý, 14 asýr önce bugün, 'Habibim' dediði en yüce insaný gönderdi aramýza. Allah Resulü'nün doðumu kötülüklere, ahlâksýzlýklara, cahiliye devrine son veren bir milattý. Kadir Gecesi'nden sonra en kýymetli gece olan Mevlit Kandili'nde yapmamýz gereken ise kendi miladýmýz için dua etmek.

Cenab-ý Hakk'ýn "Biz seni ancak âlemlere rahmet olasýn diye gönderdik." buyurduðu mübarek zatýn dünyayý þereflendirdiði gün bugün. Rebîülevvel ayýnýn 12. gecesi. 14 asýr önce Peygamberimiz Hz. Muhammed (sas)'in gözlerini açmasýyla birlikte, dünyanýn doðusunu ve batýsýný aydýnlatan nurun görüldüðü, Kâbe'deki putlarýn yýkýldýðý, ateþe tapanlarýn bin yýldýr aralýksýz yanan ateþlerinin hiç sebepsiz söndüðü, insanlarýn kendisine taptýðý rivayet edilen Sâve Gölü'nün sularýnýn bir anda çekildiði gün... Mevlit Kandili...

Rabb'imiz o günde Habibim (sevgilim) dediði, kendi nurundan parça taþýyan o en yüce insaný, aramýza göndermiþti. Efendimiz (sas) de görmediði eziyet, çekmediði sýkýntý kalmadýðý halde ümmeti için bu dünyaya katlanmýþtý. Hatta miraca çýkýp cenneti gördüðü zaman, Allahu Teâlâ O'na bir seçim hakký vermiþ ama gördüðü bunca eza-cefaya raðmen 'ümmetim, ümmetim' diye sayýkladýðý insanlar arasýna geri dönmeyi tercih etmiþti.

Allah Resulü'nün doðumu bu kötülüklere, ahlaksýzlýklara, cahiliye devrine son veren bir milattý. Milat kökünden gelen ve doðum anlamýný taþýyan Mevlit de bizim miladýmýz olabilir. Ýlahiyatçý Prof. Dr. Þadi Eren, böyle bir gecede her insanýn ciddi kararlar alabileceðini söylüyor. "Peygamberimiz (sas) bize örnek olsun diye gönderilmiþ. Fakat hepimizin O'nu rol model almada eksiklikleri var. 'Bugün Peygamber'imizin dünyaya geldiði gün. Ýnþallah bu benim için de milat olacak. Bundan sonra O'nun gittiði yoldan gideceðim. 5 vakit namaz kýlacaðým. Kur'an-ý Kerim okuyacaðým. Sünneti yaþayacaðým' gibi kararlar almalýyýz." diyor.

Mevlit Kandili'nde kýlýnmasý gereken özel bir namaz ya da yapýlmasý gereken hususi bir ibadet yok. Bu gecede mühim olan Peygamberimiz'i anmak ve bolca dua etmek. Ýlahiyatçý Prof. Dr. Ramazan Ayvallý, "Allahu Teâlâ, kullarýna çok merhamet ve þefkat ettiði için bazý gecelere hususi kýymet vermiþ, bu gecelerdeki dua ve tövbeleri, tâat ve ibadetleri kabul edeceðini bildirmiþtir. Kullarýnýn çok ibadet yapmalarý, dua ve tövbe etmeleri için bu geceleri birer sebep kýlmýþtýr. Mevlit Gecesi, Kadir Gecesi'nden sonra en kýymetli gecedir. Mübarek gece, öðle namazý vaktinden o gecenin sonuna, yani imsak vaktine kadar olan zamandýr. Bu ve benzeri geceleri mutlaka ihya etmeli, gündüzleri de oruçla geçirmeliyiz." diyor.

Hepimizin bildiði gibi mübarek gecelerde yapýlan dualar daha makbul. Bu yüzden Þadi Eren de herkesin Mevlit Kandili'nde kendisine, yakýnlarýna, Müslüman âlemine hatta tüm insanlýða dua etmesini tavsiye ediyor. Ona göre dualarýmýz arasýnda, "Ya Rabbi, bize Peygamberimiz (sas)'in yolunda gitmeyi, Kur'an-ý Kerim'i anlamayý ve ona göre yaþamayý nasip et." yakarýþlarý mutlaka olmalý. Eren, bu yakarýþlarýn ardýndan alýnan kararlarýn bizim miladýmýza vesile olacaðýný düþünüyor.

Peygamberimizin döneminde ne yapýlýrdý?

Asr-ý Saadet'te bugünkü þekliyle bir mevlit kutlamasý yapýlmýyordu. Ýslam dünyasýnda mevlit töreni ilk defa Mýsýr'da hüküm süren Fatýmîler (910-1171) tarafýndan yapýlmýþ. Sünni Müslümanlarda ilk mevlit merasimiyse Hicri 604 yýlýnda Selahaddin-i Eyyûbi'nin eniþtesi ve Erbil Atabeði Melik Muzafferuddin Gökbürü tarafýndan düzenlenmiþ. Bu anlamda ilk mevlit kutlamasýnýn Asr-ý Saadet'ten 3-4 yüzyýl sonra tertiplendiðini söyleyebiliriz. Fakat ilahiyatçý Prof. Dr. Ramazan Ayvallý, Peygamberimiz'in, mevlit günlerinde ashab-ý kirama konuþma yaptýðýnýn altýný çiziyor. "Allah Resulü, mevlit gecelerinde, dünyaya teþrif ettiðinde meydana gelen hadiseleri sahabe-i kirama anlatýrdý. O'nun birinci halifesi Hz. Ebu Bekir de Mevlit Gecesi'nde vuku bulan olaylarý ashab-ý güzîne naklederdi." diyor.

Bediüzzaman'a göre Mevlit Kandili

"Mevlid-i Nebevî ile Miraciye'nin okunmasý gayet faydalý ve güzel bir âdettir ve iyi, hoþ bir âdet-i Ýslamiye'dir. Belki hayat-ý ictimaiye-i Ýslamiye'nin gayet latîf, parlak ve tatlý bir sohbet sebebidir. Belki, hakaik-i imaniyenin hatýrlatýlmasý için en hoþ ve þirin bir derstir. Belki imanýn envarýný, muhabbetullahý ve aþk-ý Nebevi'yi göstermeye ve tahrike en müheyyic (heyecan uyaran) ve müessir bir vasýtadýr." (Mektûbât, s. 281–285)

Mevlit Gecesi'ni nasýl geçirmeliyiz?

Prof. Dr. Ramazan Ayvallý (Ýlahiyatçý): Asýrlardan beri camilerimizde, Kur'an-ý Kerîm, mevlit bahirleri, na't-ý þerifler, ilâhîler, kasideler okunuyor ve dualar yapýlýyor. Þimdi de öyle yapýlmasýnda hiçbir mahzur yoktur.

Kitaplarda, Mevlit Kandili'nde yapýlmasý tavsiye edilenleri þöyle özetleyebiliriz:

Allahu Teâlâ'nýn ihsan ettiði bütün nimetlere þükretmeli, yapýlan hatalar, günahlar için bolca tövbe-istiðfar etmeli, cehennem ateþinden kurtulmayý istemeliyiz. Kaza namazý borcu olsun-olmasýn herkes, çokça kaza namazlarý kýlmalý.

Yine böyle mübarek gecelerde her zamankinden daha çok Kur'an-ý Kerim okumalý, sevabýný da ölülerimizin ruhlarýna hediye etmeliyiz. Fakirlere ve yetimlere sadaka ve hediyeler vermeli, Müslümanlarý sevindirmeliyiz. Bilhassa mübarek zamanlarda ilim öðrenmeliyiz. En kýymetli ilim ise doðru yazýlan ilmihâl bilgileridir.

Tesbîh, tahmîd, tekbîr, tehlîl ve benzeri her çeþit zikir, fikir ve þükürle meþgul olmalýyýz.

Yine Allahu Teâlâ'ya iltica, münacat, tazarru ve niyazda bulunmalý, yalvarýp yakarmalýyýz. Günahlarýný düþünmek, ayýplarýný-kusurlarýný hatýrlamak, kýyametteki azaplarý düþünüp korkmak, cehennemin sonsuz acýlarýndan titremek, afv ve maðfiret için çok yalvarmak lazým.

"Yâ Rabbi, bize dünya ve ahiret saadeti ihsan eyle. Bize hidayet verdikten sonra, kalplerimizi kaydýrma..." diye de dua etmeliyiz.

Sevgili Peygamberimiz'e ve âl ü ashabýna da çokça salâvat-ý þerife okumamýz gerekiyor. Yaný sýra ana-baba, diðer yakýn akraba ziyaret edilmeli veya telefonla gönülleri ve dualarý alýnmalý. Dargýnlar, küskünler barýþmalýdýr.

Ayrýca bu vesileyle vatanýmýzýn dirliði, milletimizin birliði ve beraberliði, bütün Müslümanlarýn ve Ýslâm âleminin huzuru, bütün insanlarýn da hidayeti için dua etmeliyiz. Bunlarýn yanýnda, þu anda bütün dünyada elem ve ýstýrap çeken, milyonlarca Müslüman kardeþimizi de dualarýmýzda unutmamalýyýz; onlara hiç olmazsa dualarýmýzla yardýmcý olmalýyýz.

Mevlit kutlamalarý bid'at mýdýr?

Hüseyin Gültekin (Zaman Gazetesi Kürsü Sayfasý): Mevlit, Peygamberimiz (sas)'den yaklaþýk 3-4 asýr sonra kutlanmaya baþlandý. 'Sonradan ortaya çýkan' anlamýnda bid'ât olduðu görülür. Fakat âlimlerimiz, bid'âtleri iki kýsma ayýrmýþ. Dinimizin temel deðerlerine ters düþen birinci kýsým, türbelere adak adamak, dilek aðaçlarýna çaput baðlamak, nazardan korunmak için nazarlýk takmak gibi davranýþlardýr. Bunlar dinimizde kesin hatlarla belirlenmiþ emir ve yasaklara aykýrý uygulamalardýr. Ýkinci kýsým ise bid'ât-ý hasene dediðimiz dinen hoþ görülecek iþleri kapsar. Ýbn Hacer ve Suyuti gibi âlimler, mevlit merasimlerinin, bid'âtin bu ikinci kýsmýna girdiðini ve dinî açýdan caiz olduðunu belirtmiþlerdir. Mevlit kutlamalarý âlimler tarafýndan da bid'at-i hasene olarak deðerlendirilmiþ ve bu kutlamalarda –aþýrýlýða gidilmemesi kaydýyla– fayda olduðu söylenmiþtir.