|
Sn.Baþbakan Cumhuriyetin 100 cu yýldönümü için ülke hedeflerini halkýmýza açýklarken bu Ýlimizde de yerel aktörler tarafýndan 2023 hedefleri konuluyor.
Bu uðurda sivil toplum örgütlerimizin uzman baþkanlarý konularý ortaya koyarken çýtalarýný atlanacak sandýklarý yüksekliklere yerleþtiriyorlar ve bize hiç merak etmeyin 2023 de bu çýtalarý hep beraber atlayacaðýz diyorlar.Son 6 aydýr bu konuda toplantýlar,konferanslar düzenleniyor ,demeçler veriliyor.
Bu çalýþmalarý ,Erdal Ata nýn valilik döneminde 1997 de RTOB baþkaný Ayhan Hacifazlýoðlunun Dedemanda Ankara ve Ýstanbul dan gelenlerle ,yerel yöneticilerin o günkü baþbakana methiyeler düzerek nasýl kalkýnacaðýmýzýn toplantýsý vardý.
Vali Erdal Hata , çok acýklý ,tarihi ve veciz bir konuþma yapmýþtý.Oradaki Rizelilere Rize nin geçmiþini ve geleceðini anlatmýþtý.
‘’ Rizeye geldiðimde diðer illere göre çok kötü bir ekonomisi olan,iþsizi giderek artan,alt yapýsý olmayan ,üretilmiþ projesi olmayan ,proje üretmeyen bir Rize buldum.Ancak baþbakanýmýzýn direktifleri ve yön göstermeleri ile bu toplantýdaki konularla ,bu güne kadar çivi çakýlmamýþ Rize de ilk çivileri Baþbakanýmýz zamanýnda çakýyoruz ‘’ demiþti.
Bu sözün ve o toplantýda kadrolu sunucularýn söylediklerinin tercümesi þudur.
1- Vali bey bugüne kadar çivi çakýlmamýþtýr derken Sn.Yilmazýn bakanlýk ve 2 kez baþbakanlýðý zamanýnýn olduðunu unutuyor ve bu dönemlerde hiçbir þey yapmaðýný söylediðinin farkýnda deðildi.
2- Vali bey o liderin istihdam edici yatýrým olarak 10 adet özel bir çay fabrikasýnýn ve salondaki Dedeman ötelinin onun gayretleri ile yapýldýðýný da yok saymýþtý.
3- Teblið sahipleri kýzýlaðaç dikerek bölgeyi kalkýndýrma projeleri sunarken ,Daha önceki hükümetlerce yatýrýma alýnan Trabzon-Rize-Batum demiryolu ve serbest bölge ve liman yatýrýmýndan hiç bahsedilmemiþ ti. Fakat konuþmalarla 2005*2010 lar da Marmara bölgesinin kalkýnma düzeyini yakalayacaktýk.
Bugün gelinen sonuç o gün konuþulan ve çakýlan hiçbir çividen dolayý Rize nin milli gelirine ,istihdam katkýsý olmamýþtýr ,katýlýmcýlara ve konuþmacýlara olan katkýlarýnýn ne olduðunu da tam bilmemiz mümkün deðildir. Okuyucular hemen sahil yolunu gösterecek ve hatýrlatacak ve kiþiye mal edeceklerdir.Sahil Yolu 1993 ile baþlayan bir süreç olduðu için Sahil Yolu hikayesindeki sebep sonuç ve gelinen durumu baþka bir güne býrakalým.
Esas olan þudur ki eðer 1993-1995 de ÇAY DESTEKLEME PROJESÝ ile devletin yatýrým planlama politikalarýnda yer alan ve fizibilite çalýþmalarý baþlatýlarak parça parça yatýrýma baþlanan yatýrýmlarýn kendisinden önce planlanan her þeye þaþi bakmayýp biraz incelese ve desek verseydi bugün Engindere de büyük bir liman , 500 dekarlýk bir alanda serbest bölge ve Batum-Rize demiryolu var olacaktý.Bu projelere destek vermeye kendi projeleri olmadýðý için Elleri varmadý.Týpký KTÜ rektörü Sn.Aydýn Duman beyin o dönemde ‘’ Baþbakaným memleketine bir üniversite yakýþýr ,emir verin hemen yapalým ‘’ talebine Rize için Üniversite erkendir cevabýný verdiði gibi.O projelere de þeþ*beþ baktý ve engelledi.
2003 Yýlýn da da basýna kapalý benzer bir beyin fýrtýnasý yapýldý ve Rize ili için yatýrým seçenekleri ve kalkýnma stratejisi tespit edilmeye çalýþýldý.O toplantýya çaðrýlanlar Rize nin o günkü siyasileri ve yöneticileri ve özel davet edilme olanaðý bulanlar vardý.O toplantýda da çok þey konuþuldu ve yazýlý metne döküldü.Þimdi geriye dönüp o gün orada olanlar kendilerini sorgulasýnlar.Bu toplantýnýn incisi dönemin yeni Çaykur genel müdürünün Ticaret odasý ve borsasý ile destekleri ile þaþýrtýcý bir teklifini hazýrlanan metne yazdýrmamak için hem genelde hemde komisyonda adeta savaþ verdik.Çünkü teklife muhalefet eden partili deðildi ,STK nýn her zaman her konuda uzman baþkanlarýndan da Genel Müdür destek görüyordu. Konu þu idi.
Genel müdür e göre sahil yolundan geçen arabalarýn ekzoz gazlarý sahilden 3 km.lýk bir alaný aðýr metal ve gazlarla kirletmektedir. Öyle ise sahilden 3 km lýk þeritteki çay bahçeleri sökülürse hem rekolte azalacak ,hem de çayýmýz temiz kalacaktý. Biz de kendisine bu teklifi Adapazarýn da otobanýn sað ve solunda uygularsýn ,ilmi ve teknik bakýmýndan geçerli deðil görüþümüze , orada bulunan iktidar partisi vekilleri de katýlmýþ,Genel Müdüre þiddetle karþý çýkmýþlardý.
Sonuç Olarak yine buradan çýkan istihdama ve üretime dönük bir proje ve yatýrýn çýkmamýþtýr.
2003 -2012 yýllarý arasýnda eðitim,Üniversite,þehircilik ve þehirlerin ana yola baðlantý ve geçiþlerinde sahil yolunun bitirilmesinde ,Týp fakültesi ,yeni hastane ,Rize þehrinin kentsel dönüþüm projeleri ,Ovit tüneli gibi projeler baþbakanýn talimatlarý doðrultusunda hayata geçiyor.
Fakat Henüz sanýrým Sn. Baþbakanýn önüne 2023 vizyonu ile toplu bir proje paketi konularak her 10 yýlý aþkýn süre ile ilimizin nufüsü budur.Fert Baþýna reel net milli geliri budur,istihdam ve sosyal güvenliði olan kiþi miktarý budur.Geçmiþte yanlýþlar budur.Doðru olmasýna raðmen yapýlmayan projeleride kapsayan yeni bir vizyon proje paketi konulmamaktadýr.
Oysa Rize için Karar mekanizmalarýna katýlan Rize de ki kuruluþ yöneticileri , STK baþkanlarý , reel sektörlerin temsilcileri ortaya yapýlabilir kalkýnma yolunun parametrelerini ortaya koymalýdýr.
Proje düþünmek ile Bölge,Ülke ve Çevre ülkeler ekonomisinde söz sahibi olan entegre fizibil pro üretmek ayný þey deðildir.
Çünkü ülkemiz kaynaklarý gerekli olan yatýrým finansmaný için yetersidir.O halde geri dönüþümü olmayan ,güncel aktivitelerin reel deðerlendirmelerini yapmadan projelerle ortaya çýkýp kaynaklarý yok etmemeliyiz. Kaynak üretmede mahir deðiliz fakat tüketimde rakipsiziz. Genellikle bu kaynaklarýn tüketimine farkýnda olmadan iyi niyetlerle yaptýðýnýz ,hesapsýz,araþtýrma yapmadan yaptýðýnýz yaklaþýmlarla yapýlýrken bilgiden çok iþgal edilen makam ve taþýnan siyasi apolet önem kazanýr.
Sonuçlarý 10-15 sene sonra alýnýr ,müsebbipleri ya ortada yoktur veya geçmiþte olduðu gibi hesabý yanlýþ yapmýþlar deyip Bodrumda ikinci yaþama baþlarlar ,olan Rize de ki yaþayanlara olur.
Rize ilimiz için komþu iller ve bölgelerle ,yurt dýþý iliþkilerde yer alacak fert baþýna milli gelirimizi gerçek olarak ,reel olarak nakit olarak 10 000 -15 000 dolara çýkaracak bir vizyon ihtiva eden projeler yoktur.
Baþbakan Sn.Erdoðanýnda Rize geliþlerde beklediði budur.
|
