Bilimadamlarý, dev yýldýzýn hýzlý þekil deðiþtirmesinin bir süpernova patlamasýnýn iþareti olabileceðini söylüyor...
2010-07-07 - 13:05
Bilimadamlarý, dev yýldýz “Betelgeuse”un hýzlý þekil deðiþtirmesinin bir süpernova patlamasýnýn iþareti olabileceðini belirtiliyor. Kimi uzmanlara göre eðer patlama olursa evrene güneþinkine yakýn ýþýk yayýlabilir.
Rusya Uzay Ajansý "Roskosmos"un internet sitesinde yer alan habere göre, Hawaii'deki Mauna Kea yanardaðýnýn zirvesinde bulunan Keck Teleskobu vasýtasýyla ulaþýlan verileri deðerlendiren bilimadamlarý, Betelgeuse'nin son 16 yýlda kutuplarýndan basýlarak daha önce sahip olduðu yuvarlak þeklini hýzla kaybettiðinin gözlendiðini aktardý.
Bilimadamlarý, dev yýldýzda meydana gelen bu deðiþikliklerin; aylar, hatta haftalar içerisinde Betelgeuse'nin süpernova'ya dönüþeceðinin iþareti olabileceðini öne sürüyor.
Bazý bilimadamlarý, meydana gelecek patlamada yayýlacak ýþýðýn þiddetinin Ay'ýn yansýttýðý ýþýða eþdeðer olacaðýný söylerken; kimi bilimadamlarý ise patlamanýn çok daha parlak olacaðýný iddia ederek, Dünya'nýn kýsa süreliðine de olsa adeta iki "güneþi" olacaðýný savunuyor.
Patlamanýn Dünya için tehlikeli olmadýðýný vurgulayan bilimadamlarý, patlama sonrasýnda oluþan zararlý parçacýk dalgalarýnýn yüzyýllarca sonra Yerküreye ulaþacaðýný belirtiyor.
‘BEYAZ GECELER’
Süpernova patlamasýnýn 5-6 hafta süreceðini belirten bilimadamlarý, patlama zamaný yayýlan ýþýk nedeniyle gezegenimizin bazý bölgelerinde, insanlarýn "beyaz geceler"le tanýþacaðýný (kutuplar ve yakýnlarýndaki aydýnlýk geceler), bazý bölgelerde ise gündüz aydýnlýðýnýn 2-3 saat uzayacaðýný söylüyor.
NEBULA OLACAK
Patlamanýn ardýndan Betelgeuse tamamen sönerek, insanlara bulutsu (Nebula) þeklinde görünecek.
YENGEÇ ÝKÝ YIL PARLAMIÞTI
1054 yýlýnda Çin ve Arap astronomlar tarafýndan kayýtlara alýnan bir süpernova neticesinde oluþan Yengeç Bulutsusu (Crab Nebula), bize uzaklýðýnýn 6000 ýþýk yýlý olmasýna raðmen haftalarca Venüs'ten daha parlak görünmüþ ve yaklaþýk iki yýl boyunca da çýplak gözle izlenecek parlaklýða sahip olmuþtu.
GÜNEÞÝN BÝN KATI
Yerküreye 500 ýþýk yýlý uzaklýktaki Orion Takýmyýldýzý'nda yer alan dev Betelgeuse yýldýzý, 4,5 milyar yaþýndaki Güneþ'e karþýlýk sadece birkaç milyon yaþýnda.
Güneþ'in 1000 katý büyüklüðünde ve 100 bin katý parlaklýðýnda olan Betelgeuse, Güneþ Sistemi'nin merkezinde olsaydý büyüklüðüyle Merkür, Venüs ve Dünya'yý içine alarak Jüpiter'e dek uzanýrdý.
Dev yýldýzýn yüzeyinde saptanan ortalama yüzey sýcaklýðý, Güneþ'in yüzey sýcaklýðýndan 3 bin derece daha sýcak, 9 bin derece.
|
