Yüksek nem ve sýcak havanýn etkisi insan bünyesinde birtakým deðiþimlere neden oluyor.
2010-08-17 - 09:59
Týp kitaplarýnda insanýn -50 ile + 50 C sýcaklýk dereceleri arasýnda yaþayabilen homoiyoterm bir canlý olduðu belirtilse de uzmanlara göre, 41 derecenin üstü sýcaklýklar insan hayatý için son derece tehlike arz ediyor. Aþýrý sýcaklýklar sýcak çarpmalarý riskini de beraberinde getiriyor
Çocuklar, yaþlýlar ve hastalarý tehdit eden sýcak ve nem ikilisi 'sýcak çarpmasý' denen tehlikeli durumu da beraberinde getiriyor.
Aile Hekimi Dr. Levent Balcý, insan vücudunun normalde ýsý artýþlarýný dengeleyebilecek bir yapýda olduðunu belirterek, "Isýnan vücut kendini soðutmak için iki yol dener. Bunlardan birincisi 'terleme', ikincisi ise deri yüzeyine fazla kan pompalayarak vücut ýsýsýný düþürmektir. Vücudumuz kendini soðutamadýðýnda, vücudun artan ýsýsý kalýcý hasarlara neden olabilir. Güneþ çarpmasý ya da sýcak çarpmasý ve bunun neden olduðu dehidratasyon (vücudun aþýrý su kaybý) tehlikeli saðlýk problemlerine neden olabilir" uyarýsýnda bulundu.
ÇOCUKLAR VE YAÞLILAR RÝSK ALTINDA
Özellikle küçük çocuklar ve yaþlýlar bünyelerinin zayýf olmasý nedeniyle güneþe ve aþýrý sýcaklýða karþý daha hassas olduðunu hatýrlatan Balcý sözlerini þöyle sürdürdü: "Sýcak çarpmasýnýn ilk belirtisi yüksek ateþtir. Aþýrý terleme, nabýz sayýsýnda hýzlanma ve vücudun çeþitli yerlerinde aðrýlar vardýr. Aðýzda aþýrý kuruma, susuzluk hissi ve bilinç bulanýklýðý da diðer belirtiler arasýnda yer alýr. Burun kanamasý görülebilir. Sýcak çarpmasýndan ilk etkilenen organ beyindir. Aþýrý derecede baþ aðrýsý, huzursuzluk bitkinlik ve aþýrý yorgunluk, hýzlý nabýz atýmý ve beraberinde hýzlý soluk alýp verme, ve kas kramplarý birbirini takip eden olaylardýr. Vücut hýzla ýsýnýr, yüze hýzlý bir kan akýmý olur ve yüz kýpkýrmýzý görür, terleme yoktur, düzensiz ateþ ve yavaþ yavaþ bilinç kaybý hastalýk tablosunun aðýrlaþmaya baþladýðýný gösterir. "
HAYATI TEHDÝT EDEN BÝR DURUM
Vücudun aþýrý su kaybýnýn giderek artmasý sonucu kalp, akciðer ve böbreklerin de olumsuz etkilendiðini anlatan Dr. Levent Balcý, bu belirtilerin kýsa sürede ilerlemesi halinde hafýza zayýflýðýnýn da arttýðýný söyledi. Solunum güçlüðünün de baþ göstereceðini kaydeden Dr. Balcý, tedavi gecikirse hastada kalýcý hasarlara neden olabileceðine dikkat çekti. Hastaneye gidene kadar mümkünse hastaya soðuk su banyosu yaptýrýlmasýnýn vücut ýsýsýnýn düþürülmesine yardýmcý olacaðýný vurgulayan Dr. Levent Balcý, sýcak çarpmasýnýn acil ve hayatý tehdit eden bir durum olduðunu dile getirdi.
ÇARPMADA ALINACAK ÖNLEMLER
Dr. Balcý, sýcak çarpmasý durumunda yapýlacaklarý þöyle sýraladý: "Hasta güneþ altýndaysa gölge ve serin bir yere taþýyýn. Ateþine bakýn. Nabzýný kontrol edin. Saðlýk ekibi gelene kadar hastanýzýn bilincini kontrol edin. Ona adýný, yaþýný vb. bilgilerini sorun. Bilinci açýk ise hastayý yarý oturur pozisyonda bekletin. Eðer bilinci kapalýysa ya da kötüye gidiyorsa hastanýzý sýrt üstü yatýrýp baþýný sola doðru yatýrýn. Bu nefes alýp vermesini kolaylaþtýrýr. Hastaya soðuk duþ aldýrýn ya da duruma göre kasýklarýna, el ve ayak bileklerine, baþýna ve boynuna soðuk kompresler uygulayýn. Vücut ýsýsýný düþürmek için oda sýcaklýðýný düþürün. Isýnan kompresleri tekrar soðutun; çünkü ýsýnan kompresler hastanýn ateþini düþürmeye yardýmcý olmaz. Hastanýn bilinci açýk ise alkolsüz ve soðuk içecekler - tercihen su - içirmeye gayret edin. Bilinci kapalýysa ya da bulanýksa hastanýza bir þey içirmeye çalýþmayýn. Bilinci kapalý ya da bulanýk kiþi içirmeye çalýþtýðýnýz suyu ciðerlerine kaçýrabilir, boðulmasýna neden olabilirsiniz. Bu durumda hastanýzýn ýsýsýný dýþarýdan düþürmeye çalýþýn.
|
