Kiþinin uyku sýrasýnda nefes alýþ veriþinin aralýklý þekilde duraklamalar yaþamasý sonucu, uyku düzeninin bozulmasýna neden olan uyku apnesi, Türk toplumunda 100 kiþiden 4'ünde görülüyor.

Kalp hastalýklarýndan depresyona, reflüden hipertansiyona, cinsel isteksizlik ve iþlevsizliðe kadar çok sayýda rahatsýzlýðýn nedeni olan uyku apnesi geliþen teknolojiyle kolayca teþhis ve tedavi edilebiliyor.

Akdeniz Üniversitesi Týp Fakültesi Kulak Burun Boðaz Hastalýklarý Anabilim Dalý Öðretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Murat Turhan, AA muhabirine yaptýðý açýklamada, uyku apnesi olan hastalarýn uyku bölünmesi sorunu yaþadýðýný, ertesi güne de dinlenmemiþ ve uykusuz olarak baþladýðýný belirtti.

Uyku bozukluðuyla ilgili yaklaþýk 85 hastalýk olduðunu bu hastalýklardan yüzde 95 görülme oranýyla en yükseðinin uyku apnesi olduðunu belirten Turhan, ''Hastalýk uykuda yaþandýðý için hasta bize geldiðinde normal görünüyor. Teþhis için bir takým testlerden geçmesi gerekiyor'' dedi.

Günde 6-8 saat arasýnda uyuyan insanýn uykunun rem ve rem olmayan evresini yaþadýðýný anlatan Murat Turhan, ''Bizi gece dinlendiren, sabah rahat kalmamýzý saðlayan evre rem olmayan uykunun üçüncü evresidir. Uyku apnesi olanlar derin uykuya giremiyorlar'' diye konuþtu.

Uyku apnesi olanlarýn derin uykuya girdiklerinde horlamasýnýn arttýðýný, horlamadan sonra ise ciddi bir sessizlik olduðunu kaydeden Turhan, normalde en az 10 saniye nefessiz kalmasý gereken kiþinin, 60-80 saniye kadar solunumunun durduðunu, bu durumun bazý hastalarý ölüme bile götürdüðüne dikkat çekti.

Nefes alamayan hastanýn oksijensiz kaldýðýný, daha önce alýp kullanýlan ve karbondioksite çevrilen gazlarýn vücutta biriktiðini anlatan Turhan, kiþiyi tansiyon ve reflüye götüren süreci þöyle anlattý:

''Karbondioksite çevrilen gazlar vücutta birikince solunum yolu uyarýlýyor. 'Ben ölüyorum ne yapacaksan yap' deyip beyne mesaj gönderiliyor. Beyin ise ciddi bir adrenalin salgýlýyor. Bu durum, kiþide yüksek tansiyona neden oluyor. Hasta hemen uyku evresini yüzeyselleþtiriyor, uykusuzluk meydana geliyor. Bu arada akciðerlerde ciddi þekilde kasýlmalar olur. Akciðer geniþliyor, mideye basýnç yapýyor, midedeki asit salgýsý geri kaçýyor ve reflü dediðimiz hastalýk oluþuyor. Reflü uykuda solunum bozukluðu olan hastalarda daha sýk görülüyor. Reflüsü olan hastanýn üst sollunum yoluna asit gidince orada ayrýca ödem oluþuyor, ödem bölgedeki týkanýklýðý artýrýyor, akciðeri geniþletiyor akciðer mideye daha fazla basýnç yapýyor, reflü artýyor. Bu, kýsýr döngü þeklinde devam ediyor.''

Gece adrenalin salgýlanýnca yüksek tansiyon meydana geldiðini, bunun da hipertansiyonu tetiklediðini anlatan Murat Turhan, þu bilgileri verdi:

''Uyku hastalýðý olan hastalarýn yüzde 30'u hipertansiyonludur. Bu hastalar uyku apnesi tedavisi olduðunda tansiyon ve hipertansiyondan da kurtuluyor. Sürekli adrenalin salgýlanmasý kalbi de etkiliyor, kalp yetmezliði, ritim bozukluðu ortaya çýkabiliyor. Hormonlarýn dengesiz salgýlanmasý beyin kanamasý, kardiyovasküler hastalýklar gibi rahatsýzlýklara neden olabiliyor.''

Uyku apnesi olan hastalarýn uykusuz olduðu ve dinç kalkamadýðý için özellikle dikkat gerektiren iþlerde baþarýsýz olduðunu vurgulayan Yrd. Doç. Dr. Murat Turhan, ''Uyku apnesi ciddi unutkanlýk ve dikkat bozukluðu yapýyor. Hastalarýn çoðu trafikte kýrmýzý ýþýkta uyuyakalýyor. Araba kullanýrken bile uyuyan hastalar var. Uyku apnesi uzun yol þoförlerini çok etkiliyor. Uzun yol þoförlerinin uyku apnesi testi yaptýrdýktan sonra ehliyet almasý gerektiðini düþünüyorum. Avrupa'da bazý ülkelerde bu test zorunlu'' diye konuþtu.

Uyku apneli hastalarýn evinde ve sosyal yaþantýsýnda sorun yaþayarak depresyona girdiðini vurgulayan Murat Turhan, ''Ýþte baþarýsýz olan kiþi, evine geliyor evinde de sürekli uyukluyor, girdiði toplulukta sürekli uyukluyor. Toplumdan yavaþ yavaþ dýþlanýyor ve depresyona giriyor. Uyku apnesi olan hastalarda depresyon çok fazla görülüyor'' dedi.

Uyku apnesinin en önemli problemlerinden birinin cinsel isteksizlik ve iktidarsýzlýk yapmasý olduðunu vurgulayan Murat Turhan, þöyle devam etti:

''Uyku apnesi cinsel isteði azaltýyor. Cinsel isteksizlik ve iþlevsizliðin yüzde 4'ünün kaynaðý uyku apnesi. Bu hastalar cinsel iþlev bozukluðunda, isteði artýrýcý ilaçlar almak yerine doktora baþvurup kaynaðýnýn ne olduðunu teþhis ettirsinler. Hasta problemin kaynaðýný bulmadan bu tür ilaçlara yönelmemeli.''

Toplumun yüzde 4'ünde görülen uyku apnesinin, erkeklerde kadýnlara göre 2 kat fazla görüldüðünü belirten Murat Turhan, ''Evliliklerin büyük kýsmýnda uyku apnesi büyük bir problem. Bu evlilikleri olumsuz etkiliyor. Hastalarýn çoðu 'doktor beni tedavi et, yoksa karým boþayacak' diyor. '10 senedir abla kardeþ gibi olduk' diyen hastalar var. Bizim tedavi edip evliliðini kurtardýðýmýz hastalar var'' diye konuþtu.

Son 10 yýlda uyku apnesinin tedavisiyle ilgili teknolojilerin geliþtiðini belirten Murat Turhan, sözlerini þöyle tamamladý:

''Bir cerrah olarak uyku apnesinin tedavisinde ilk olarak ameliyatýn tercih edilmemesi gerektiðini düþünüyorum. Cpap dediðimiz üst solunum yollarýna gece boyunca hava basýncý veren makine var. Bunun baþarýsý kullanýldýðý zaman yüzde 100. Biz ilk olarak bu tür makinelerin kullanýlmasý gerektiðini düþünüyoruz. Eriþkin hastalarda ameliyat baþarý oraný yüzde 60- 70 arasýnda.