|
Evet, yargý kararlarýnda belli bir standardýn tutturulabilmesi, milletin bu kuruma ve mensuplarýna olan saygýsýnýn devam edebilmesi ve de vatandaþlarýn devletine gönüllü baðlýlýðýnýn sürdürülebilmesi için bu ve benzeri umdelerin (geçen hafta sözünü ettiðim; kendi vicdanýnda haklý olmak, aile nezdinde haklý olmak, halk nezdinde haklý olmak, kanun önünde haklý olmak ve Hakk’ýn önünde haklý olmak) özellikle yargý mensuplarýnca þiar edinilmesi gerekiyor...
Kararlar verilirken mutlaka meri hukuk yanýnda doðal hukuk, evrensel hukuk ve inanç, gelenek, teamül, yaþanan gerçekliklerle oluþan yerel kültürün de göz önünde bulundurulmasý elzemdir. Kanunun sadece lafzý deðil ruhu da önemsenmeli, sonuçta verilen karar kiþi ve kamu vicdanýnda yer edebilmelidir. Zira kararý verenler belki farkýnda olmayabilir ama bir saatlik gözaltý ya da adliyeden adrese gelen bir küçük sarý zarf bile sade vatandaþlar için büyük bir travmadýr. Bu noktada hüküm verenlerin empati yapmasý þarttýr.
Üzerinde çok þey konuþulabilecek (aslýnda konuþulmasý da gereken) bu konuyu, ilk duyduðumda hemen gönlüme sinen bir menkýbe ile tamamlamak istiyorum. (Mizansen ve düzenleme bana aittir Þ.Þ.)
Tarihte bir gün, Kanuni Sultan Süleyman’ýn ordularý yeni bir sefere çýkmýþtýr. Ovalar yürünecek, daðlar aþýlacak, düþman üstüne varýlacaktýr.
Ordu dar bir patikadan geçmektedir. Her nedense köklerinden kopmuþ, her yaný karýncalarla sarýlý dev gibi bir aðaç boylu boyunca yola devrilmiþ, geçiþi týkamýþtýr. Levazýmat taþýnamamakta, asker yoluna devam edememektedir.
Baþka çaresi yoktur. Her ne þekilde olursa olsun bu mania aþýlacaktýr... Aslýnda, sorun aðacýn aðýrlýðý, büyüklüðü filan deðil karýncalardýr... Evet, karýncalar!
Durum Vezir-i Azam’a arz edilir. Padiþahýn mahlûkata karþý hassasiyetini iyi bilen vezir, ne yapýlacaðý hususunda çok düþünür ama kesin bir karara varamaz. Padiþahtan ferman alma gereði duyar.
Kanuni de bu çok özel durum için kararsýz kalýr ve Þeyhülislâm’dan fetva ister. Ayný zamanda þair olan Padiþah, bunu zarif bir beyitle dile getirir:
“Eðer bir aðacý sarar ise karýnca
Bir þey lazým gelir mi karýncayý kýrýnca.”
Cevap ayný zarafette ve dahi cihan padiþahýný titretecek kudrettedir:
“Yarýn Hakk’ýn huzuruna varýnca
Hakkýn alýr sultanýndan karýnca.”
Evet, öyle bir yargý ki Þemdinli olaylarý için (tabii ki görevi gereði) sadece bir iddianame hazýrlayan Savcý Sarýkaya’ya dünyayý dar ediyor ama “Ergenekon terör örgütü üyesi olmak, görevi kötüye kullanmak, tehdit ve iftira” gibi suçlamalarla tutuklanan Erzincan Cumhuriyet Baþsavcýsý Ýlhan Cihaner’i, fotokopi belgelerden(!) oluþturulduðu iddia edilen bir dosya ile salýveriyor!?! Ya da bir mahkeme heyeti, asker (generaller de dâhil) ve sivil 100’den fazla insan hakkýnda tutuklama kararý çýkarýyor, diðer bir mahkeme ise herhengi bir iþleme gerek duymadan, hiçbir þey yokmuþ gibi bu kararý kaldýrýyor!?
Baþka faktörler de var mýdýr, yoksa bütün bunlar gerçekten ve sadece, hâkimlerin hukukun gereði olarak vermiþ olduklarý kararlar mýdýr, bunlarý tam olarak bilemeyiz elbette. Birincisini söylemek bir iddia olur ki bu iddiayý ispatlayamayýz. Ýkincisine “Evet” demek ise, ayný dosya ile ilgili olarak birbirinin tam tersi yorumlarý kabul etmek anlamýna gelir ki onun da akla mantýða sýðar tarafý yok.
Ben bu çeliþkili durumlara, “saðlýk-hukuk ortak yapýmý”, yani meslektaþlarýmýn da dâhil olduðu bir garabetle deðinmek istiyorum.
Bilindiði gibi yaklaþýk bir buçuk yýl önce, Baþkent Üniversitesi Rektörü Prof.Dr. Mehmet Haberal Ergenekon davasýyla ilgili olarak tutuklandý. Ayný zamanda ünlü bir organ nakli uzmaný ve iþ adamý olan Haberal el sallayarak, gülücükler daðýtarak girdiði cezaevinden birkaç saat sonra “hayati tehlike arz eden kalp rahatsýzlýðý” þikâyetleriyle hastaneye kaldýrýldý. (Gitti mi demek lazým, bilmiyorum!) Ve o gün bu gündür hastanede.
Þimdi, olayýn hukuki yanýný; yani bir insanýn bir buçuk yýl boyunca hüküm giymeden (suçluluðu ispat edilmeden) içeride tutulup tutulamayacaðýný, bunun gerçekten (adaletin tecellisi açýsýndan) gerekli olup olmadýðýný, olayýn insani yönünü filan bir tarafa býrakalým. Hep konuþuluyor, tartýþýlýyor bunlar çünkü. Ama yine de söylemem gerekiyor; hiç de içime sinen bir durum deðil bu. Allah baþa vermesin... Amin.
Bu makalede asýl üzerinde duracaðýmýz konu olayýn baþka yönleri: Sayýn Hoca nasýl oluyor da bir buçuk yýldýr hastanede tutulabiliyor? Tahliye edilmeyiþine dair yaptýðý itirazla hâkimleri nasýl mahkum ettirebiliyor? Bu karar yargý sistemimiz için gerçekten kötü bir þey mi?
Kýsmet olursa haftaya devam edecek.
|
