Eðitimi, bir köpeðe ip atlamasýný öðretmek veya þempanzeye horon etmesini öðretmektir sandýn. Yýkýldýn azizim, yanýlgýnýn kör karanlýðýna gömülüp gittin. Bunlarýn adý cebri öðretimdir.
            Bir maymuna lokantada servis yapmasýný öðretebilirsin, ama unutmamalýsýn ki; maymun hiçbir zaman tuvaleti gelince fermuar aramayacaktýr. Araba sürmesini öðrenen hayvanlara hiþ þaþýrmayalým ama insan gibi araba sürme eðitiminin nasýl verileceðini de hep düþünelim. Ýnsana, “düþünen bir hayvandýr” denildi diye çok kýzanlar bilirim. Ama kýzarken bile düþünemediklerinin sýrrýný bir türlü çözemediðime hayýflanýr dururum. Bunun eðitimi nasýl olur acaba?
             Futbol oynamasýný iyi öðrenmiþ bir insan gol atýnca garip el ve kol hareketleri yapar ya. Ýçim gider. Sporu öðrenmiþ ama insani eðitimini kim vermemiþ/verememiþ diye hayali insanlara gücenir dururum. Kazanmanýn kalýcý bir zafer olmadýðý, kaybetmenin de ebedi yýkým olmadýðý eðitimini niye veremedik?
            Emrettiði insanlarýn iç dünyalarýný, sevinçlerini ve kederlerini hesaba katmayan emredicilerin baþarýlý olduðuna kimse þahit olmadý bu dünyada. Zulüm ile abat olanlarýn sonu hep berbat oldu. Bundan ders çýkaramayanlar ip atlamasýný öðrenebilirler ama ip atlamanýn insan ruhuna etkilerini asla anlamayacaklar. Ýp atlamasýný öðretmek baþka, ip atlamanýn insan eðitimi üzerindeki tesirlerini anlamak daha baþkadýr. “insan bir makine deðildir” ki senin bütün komutlarýný uygulasýn.
            At yarýþlarýna bakýnýz. Birkaç hayvan koþar. Hangisinin kazanacaðý üzerine iddiaya girenler para öderler, heyecanlanýrlar. Atýn umurunda mý? O yiyeceði yemi bilir. Ýlgilenenler eðitimin neyini bilir acaba? Ya eðitim verirken çocuklarý nasýl test ve tost çocuðu yaptýðýmýzýn, iþi at yarýþýna dönüþtürdüðümüzün hesabýný kim soracak?
            Eþek bir yerden geçerken semeri dallara takýlýr. Ayný yerden bir daha geçerken gitmek istemez ve direnir. Eþeðin sahibi “eþek inadýn tuttu” der ve döverek yoluna devam etmek ister. Eþek ayný hatayý bir daha yapmak istemez. Eþeðin hata yapmasý için ýsrar edenin inadýna ne demeli? Ýnatla tekrar ettiðimiz hatalarýn eðitim yoluyla ýslahýný düþünenleri hangi depoya kilitlediniz?
            Tarih ne korkulan insanlar tanýmýþtýr. Ama Azrail’den korkmayan var mý? Bir sineðe yenilen, bir kazaya kurban giden ne meþhurlar vardýr. Ama hiçbiri Azrail’e zorluk çýkartamamýþtýr. Sakýn ölmenin de eðitimi mi olur demeyiniz.
            Öyleyse býrakalým feryadý da, vatanýmýzýn ve istikbalimizin aydýnlýðý için bir eðitim ýþýðý nasýl yakacaðýmýzýn hesabýný yapalým mý? Zeki yavrularýmýzý nasýl heba ettiðimizin hesabýný kendimize soralým mý? Ýþe nereden baþlayacaðýmýzýn “beyin fýrtýnasýný” kasýrgaya dönüþtürelim mi? Geliniz bir düþünce deparý atalým da bir yorulalým.
            Yoksa ip mi atlayalým?
            Þamil atlara, þümullü insanlar biner. Tabii ki at erken davranmazsa.