Yüce Allah, biz insanlarý Ýslam fýtratý üzerine yaratmýþtýr. Bu nedenle insanoðlu, çevresine Ýslam nazarýyla bakmalý, düþüncelerini, fikirlerini ve geliþmelerini buna göre dizayn etmelidir.
Ýslâm dini insanýn madde ve ruh ile bir bütün olduðuna vurgu yapar. Dinin koyduðu tüm kurallar insanýn her iki yönünü de dikkate almaktadýr. Çünkü insan, beden ve ruhuyla bir bütündür. Nitekim müslümanlýk da, din kisvesine bürünmüþ insanlýktýr. Müslümanlýk, insanlýk dediðimiz bütünün bir parçasýdýr. Ýslam, tüm insanlýðý kucaklayan evrensel bir mesajdýr. Bir gün cenaze geçerken peygamberimiz hemen ayaða kalktý. Daha sonra oradakiler: ‘O, bir yahudi idi.’ dediler. Peygamberimiz ‘O, insan deðil mi?’ (Buhari, “Cenaiz” 50) diyerek bakýþ açýsýný müslümandan ziyade müslümaný da içine alan insana çevirdi.
Ýslâm’da insan, kâinattaki en deðerli varlýktýr. Ýnsanlardan Allah’a en yakýn olanlar ise, O’na en yakýn olanlardýr. Allah, insana o denli ehemmiyet vermiþtir ki bütün canlýlar arasýnda kendine, yalnýzca onu doðrudan muhatap kýlmýþtýr. Ýnsan, akýl ve irade sahibi bir varlýk olarak donatýlarak Allah’ýn hitabýna muhatap olmasý sebebiyle meleklerden de üstündür. Nitekim atamýz Adem (a.s.) bilme yeteneði ve eþyayý isimlendirme gücüyle meleklere olan üstünlüðünü ispat etmiþtir. Yani, Adem (a.s.)i melekler karþýsýnda üstün yapan özelliðinin, ibadeti deðil; bilgisi olduðu anlaþýlmýþtýr. Eðer üstünlük sadece ibadetle olsaydý, melekler daha üstün olurdu.
Ýnsanýn yaratýlmýþlarýn en deðerlisi olmasý (isra, 70); onun yaratýcýsýnýn kudret elinden madde ve mana yönüyle en güzel þekilde (ahsen-i takvim olarak) çýkmýþ olmasýdýr. “Ahsen-i takvim” ifadesi; maddi ve manevi her türlü güzelliði ifade eder. Burada biçimden maksat sadece insanýn fiziði deðil; bununla birlikte onun taþýdýðý çok yönlü nitelikleri ve manevi boyutudur. O, Allah’ýn gözde varlýðýdýr.
Ýnsan, biri geçici, diðeri kalýcý olan iki hayat için yaratýlmýþtýr. Yani insanýn biri melekî (manevi) diðeri hayvanî (maddi) olan iki yönü vardýr. Ýdeal olan; iki hayat arasýndaki dengeyi kurabilmektir. Çünkü, Dünya ve Ahiret; biri diðerini tamamlayan pozitif ve negatif unsurlardýr. Hz. Peygamber de: “Dünyasý için ahiretini; ahireti için dünyasýný terk eden hayýrlýnýz deðildir.“ (Münavi, Feyzul-Kadir, 5/364) buyururlar.
Haya insanýn manevî süsü, Allah ýn insanda görmek istediði en güzel hal’dir. Haya, hem nefsin arzularýna karþý kiþiyi korur, hemde olgun bir þahsiyete sahip olmasý vesile olur.
Birþey imandan ise, onu korumak esasýnda imaný korumaktýr. Ayný zamanda onun yýpranmasý ve erimesi, imanýn yýpranmasý ve erimesi anlamýna gelir. Dolayýsý ile hayanýn çokluðu imanýn güçlülüðüne, hayanýn zayýflýðý ise imanýn zayýflýðýný gösterir. Yine Efendimiz, "Utanmýyorsan dilediðini yapabilirsin" (Buhari) hadisi, hayanýn yani utanma duygusunun bizi birçok yanlýþtan ve batýldan koruyacaðý haber veriyor. Utanma duygusu insaný tutan en erdemli duygudur. Bu duygu erimeye baþlamýþ ise, müminlerde önce yanlýþta normalleþme, sonra yaptýðýnýn doðruluðuna inanma, sonra onu savunma ve daha sonrada onun bir inanç ve iman haline getirme duygusu yer alýr. Demek ki hayanýn korunmasý sonuç itibariyle imanýn ve onun uzantýsý olan amellerin, ama aslýnda ahiretin korunmasý anlamýna gelir. Ümmet içersinde ilk öne kalkacak duygulardan bitaneside hiç þüphesiz haya duygusudur. Bir insanýn iman etmeden önceki hayatýnda, eðer fýtratý da bozulmuþsa utanma duygusunu onda bulmak münkün deðildir. Ancak iman kiþinin içine aktýkça, ona imanla birlikte haya duygusuda verilir ki imanýný korusun, onu güzel bir elbise gibi üstüne örtsün.
Ýç ve dýþ güzellik, Yüce Allah ýn insana bir rahmetidir; fakat güzelliði putlaþtýrarak hayatýn her alanýnda en güzeli arayanlar, kendilerini kandýrmaktan öteye geçemezler. Hayatta her zaman en güzelini bulamayabiliriz, ulaþamayabiliriz. Sahip olduklarýmýzla yetinmek ve güzelliði ikinci veya üçüncü, dördüncü,beþinci plana atmak zorunda kalabiliriz. Yoksa, yaþamýmýz boyunca mutsuz kalmaya mahkum oluruz. Biz, doðuþtan aciz varlýklarýz, mükemmel varlýklar deðiliz. Dünyaya gelen bütün peygamberler, Allah ýn sevgili kullarý olarak mükemmellik vasfýna çok yaklaþan kiþilerdir.
Peygamberler, elbette bizim gibi normal insanlardan farklýlar. Ancak bu, hiç tartýþýlmayacak derecede mükemmel insanlar olduklarý mânâsýný taþýmýyor. Çünkü onlar da insan... Onlarýn dönemlerinde yaþamadýðýmýzdan karþýlaþtýklarý olaylara nasýl baktýklarýný ancak kitaplardan okuyarak öðrenebiliriz. Yüce kitabýmýz Kuran-ý Kerîm de bize zaten bazý peygamberlerin davranýþlarý hakkýnda epey bilgi veriyor. Biz, kökten aciz varlýklarýz. Mükemmellik, ancak ve ancak Yüce Allah a mahsustur. Biz, mükemmelliðin yanýndan bile geçemeyiz. Biz, ancak þükretmesini bilip, Allah a tevekkül ederiz.
Kendi hayatýnda en güzeli bulup, onunla yaþamak isteyenler, tamamen yanlýþlýk içerisindedirler. Hiç kimse, dört dörtlük deðildir. Çok güzel biriyle karþýlaþýrýsýnýz; ama içi fesattýr. Ayný þekilde çok çirkin birisiyle karþýlaþýrsýnýz; fakat kalbi, çok temizdir. Kimsenin kötülüðünü düþünmez, kimsenin arkasýndan konuþmaz. (Güzellik-çirkinlik kavramlarýnýn göreceli olduðunu biliyorum. Burada çoðunluðun güzel veya çirkin olarak vasýflandýrabileceði kiþileri ele alarak bir deðerlendirme yapýyorum.) Dolayýsýyla güzelliðe pek önem vermemenizi, hayatýnýzýn temel felsefesi haline getirmemenizi, "En mükemmelini buluncaya kadar aramaya devam edeceðim." gibi laflar etmemenizi tavsiye edeceðim size. Sosyal bir varlýksýnýz. Çevrenizde olup bitenleri görüyorsunuz. Kiminiz, ders çýkarýyor; kiminiz, çýkarmýyor. Fakat düþündüðünüz þey, genel olarak güzel insanlarý elde tutmanýn zor olduðudur. Niçin onlarý elde tutmak zor peki? Çünkü bunlarýn gözleri hep dýþarýda olur. Baþkalarýnýn vaatlerine kanýverirler. (Ýstisnalar kaideyi bozmaz; bunlarý ayrý tutuyorum. Fakat gördüðüm kadarýyla geneli, insanlarýn canýný yakýyor.) Evli olsalar bile aldatmayý bir marifet sayarlar. Bu yüzden birçok erkeðin veya kadýnýn canýný yakarlar. Kimisini hapishaneye sokarlar, kimisini uçuruma sürüklerler.
Günümüzde televizyonlar, mankenler dünyasýný gözümüzün içine sokuyor. Görüyorsunuz o insanlarý. Hergün barda, kafede fink atýyorlar. Gece kulüplerinden çýkmýyorlar. Kimin eli kimin cebinde belli deðil. Evet, bu insanlar, manken; yani dýþ görünüþleri, göze hoþ geliyor. Bunlarýn çýktýklarý, takýldýklarý erkeklere bakýyorsunuz; hepsi zengin, para babasý. Kimisi þarkýcý, kimisi iþ adamý. Bunlarýn alemi, çok farklý. Bu alemde normal yaþamdan tek bir iz bulamazsýnýz. Sanki baþka alemdeler, baþka gezegendeler. Bunlara bakmayýn siz, özenmeyin. Bunlarýn sadece paralarý var, güzellikleri var. Fakat içleri boþ. Bunlarý görüp de onlar gibi olmaya çalýþmayýn. Hayatta sadece dýþ görünüþ itibariyle güzel olana deðil, içi güzel olana da bakýn. Atalarýmýzýn bir sözü var: ”Güzellik ekmeðin üzerine sürülmez” Laf olsun diye söylenmiþ bir söz deðil bu. Sadece güzelliðine bakarak kýz alanlar ya da kýzlarla beraber olanlar yanýldýklarýný er geç anlayacaklardýr. Veya hayatlarý boyunca sürüneceklerdir.
Çünkü güzelliðe önem verenlerin gözünü hiçbir þey görmez. Karþý taraf, hata yapar, görmez. Çünkü güzellik, gerçekten de insanýn gözünü kör eder. Býrakmak istersiniz, býrakamazsýnýz. Sizin vücudunuza virüs gibi yapýþmýþtýr o.Çünkü o güzelliðin tekrar ele geçirilemeyeceðini düþünürler. Fakat kendilerinin zarar gördüðünün farkýnda deðillerdir. Bu insanlara istediðiniz kadar öðüt verin anlamazlar. O öðütler, bunlarýn bir kulaðýndan girer öteki kulaðýndan çýkar. Çünkü mantýklý düþünmesini de engeller güzellik. Dediðim gibi, gözleri kör eder. Ne demiþ Rahmetli Aþýk Veysel, ”Güzelliðin on para etmez-Þu bendeki aþk olmasa…” Yarenin güzelliði, ancak karþý tarafýn aþkýyla var olur, tutuþur. Karþý tarafýn aþký olmasa; güzellik, taþtan farksýzdýr. Dolayýsýyla sevgilinin güzelliði aþkla anlam kazanýr. Yoksa güzelliðin hiçbir deðeri yoktur. Bunu halk ozanýmýz Aþýk Veysel, elli yýl önce söylemiþ ve bunun tesiri hâlâ geçmedi ve geçmeyecek insanoðlu var olduðu sürece.
Güzellik, bazen bir zehir gibidir. Ýnsaný zehirler ve kendine alýþtýrýr. Nasýl uyuþturucu, alkol, sigara alýþkanlýk yapýyorsa, güzellik de alýþkanlýk yapar. O güzelden bir türlü ayrýlmak istemezsiniz. Ama için içini yersiniz. Size acý vereni alýp baþýnýzýn üstüne koyarsýnýz, kapý dýþarý etmek aklýnýzýn ucundan geçmez. Sevgi, saygý, merhamet, olgunluk gibi nimetleri hiçe sayar, bunlarý görmeden iliþkinize devam edersiniz. Böylece mutsuz bir iliþki meydana gelir, devamlý kendinizi kandýrýrsýnýz. Bizler, güzelliði tamamýyla bir kenara býrakalým demiyorum. Elbette zevkimiz olacak, kendi çapýmýzdaki biriyle birlikte olmayý istemek hepimizin hakký. Fakat bunlarý çok abartarak hayat felsefesi haline dönüþtürmektir sakýncalý olan. Güzellik, her zaman insanlýða eþit olmaz.
Kafayý güzellikle bozanlarýn sonunu hiç hayýrlý görmüyorum. Bu konuya uygun çok güzel bir deyim var: "Basireti baðlanmak". Güzellikten baþka bir þey görmeyenlerin basireti baðlanmýþtýr. Bunlar, mutsuz kalmaya mahkûmdurlar. Ýnsanlarýn daha baþka sýfatlara da önem vermesi gerekmektedir. Bir de güzelliðin fani olduðu unutulmamalýdýr. Ölünceye kadar sizinle beraber gelecek ya da size sadýk kalacak olan þey güzellik deðildir, aþktýr, sevgidir, anlayýþtýr, saadettir, sadakattir, saygýdýr, en önemlisi de huzurdur. "Esas Güzellik" ise, Yüce Yaradan ý bilmek ve ona kul olabilmektir.
Kýsacasý, kainat güzeli seçilen sözüm ona güzlerlimizin bir ayda güzelleþeme adýna kozmetik maddelerine ve güzelleþmeye ayýrdýklarý ,diðer bir ifadeyle harcadýklarý para 25 bin tl gibi bir tutar civarýndadýr. Birileri o kiþilere sormayý akýl edemiyor mu yoksa iþlerine mi gelmiyor; Ey kardeþim! Madem ki kainat güzeli seçildin o halde neden süse muhtaçsýn. Allah, her insana kendi ismi azamlarýndan fýtraten özellikler yüklemiþtir. Ta ki, o insan bu vasýflara uygun yaþamaya çalýþsýn. Kendisine verilen o özelliklere uygun yaþamayýnca yüce Allah bilinçaltýndan o güzellikleri aldýðý için, güzel denilen o insanlar kendilerini sürekli yenileme ihtiyacý hissetmekteler.
Yani Allah’a kul olmayanlarý Yüce Allah; manevi olmayan ve tamamen suni olan geçici olan þeylere, kozmetik maddelere kul yapmaktadýr.
FAYDALANILAN KAYNAKLAR:
1. Önder Demir : Ýnsanda iç ve dýþ güzellik
2. Ali Osman Orum, Ýslamda insanýn Tarifi
