Uluslararasý piyasalarda, Türkiye'nin de ham petrolü satýn aldýðý Brent türü petrolde fiyatlar 14 Haziran'dan bu yana sürekli geriliyor. Buna baðlý olarak bugünden geçerli olmak üzere motorin fiyatlarý 8 kuruþ ucuzladý. Ýstanbul'da 3,58 liradan satýlan motorinin litresi 3,5 liraya düþtü. Motorine en son 28 Mayýs tarihinde 10 kuruþ zam yapýlmýþtý. Benzinde ise 9 Haziran'da indirime gidilmiþti. Motorindeki indirimin ardýndan ham petroldeki gerilemeye baðlý olarak benzinde de indirim olmasý bekleniyor. Petrol fiyatlarý düþerken ucuzluðun gecikmesinde ise dolardaki yükseliþ etkili oldu.

14 Haziran'da 120 dolarý gören bir varil ham petrolün fiyatý, 23 Haziran'a kadar peyderpey düþtü. 23 Haziran günü ise Uluslararasý Enerji Ajansý'na (IEA) üye 28 ülke 60 milyon varillik stratejik stoklarýný günde 2 milyon varil olmak üzere piyasaya sürdü ve petrolde hýzlý düþüþ yaþandý. IEA'nýn bu kararýndan sonra, ham petrol 116 dolar seviyelerinden 104-108 dolar bandýna geriledi. En son benzin indiriminin ardýndan gelen yüzde 7-10'luk (104-108 dolar/varil) nihayet pompa fiyatýna yansýdý. Önceki sabah 102 dolarý gören varil fiyatý dün 107 dolar civarýnda seyretti. En son 9 Haziran tarihinde 95 oktan kurþunsuz benzinin litre fiyatý 4,17 liraya indirilmiþti. 9 Haziran günü Brent türü petrolün fiyatý 116 dolardý. Son indirimden bu yana ham petrol yüzde 7-10 ucuzladý.

Dolar 9 Haziran'dan bu yana yüzde 4,5 deðer kazandý. 9 Haziran günü 1,57 lira olan dolar dün itibarýyla 1,64 liraydý. Petroldeki düþüþ, dolardaki artýþtan daha fazla olmasýna raðmen þirketler bunu bugün fiyatlara yansýttý. Dolar düþtükce akaryakýt da ucuzlayacak. Ham petrol fiyatlarýndaki düþüþün ise sürmesi bekleniyor. Çünkü tüketici ülkeler adýna IEA, 60 milyon varil olarak açýkladýðýndan daha fazla miktarda stratejik stoku kullanýma açma kararý aldý.

Batýlý ülkelerin enerji danýþmaný IEA, Japonya'nýn sanayi için, Güney Kore'nin de konut tüketimi için ham petrol stoklarýný açacaðýný ve her iki ülkenin de sadece Asya piyasalarýna ürün vereceðini açýkladý. Üyelerinin stratejik rezervlerinden bir ay içinde 60 milyon varil ürün serbest býrakmalarýna karar veren IEA, bunun ardýndaki nedenin Libya'da yaþanan iç savaþýn yol açtýðý üretim düþüþü olduðunu kaydetti. Libya günde 1,2 milyon varil petrol üretiyordu.

IEA, ABD'nin 40 milyon varil ham petrol satacaðýný, Avrupa ülkeleri serbest býrakýlacak 19,2 milyon varilden 15 milyonunun rafine ürün, 4,2 milyon varilinin ise ham petrol olacaðýný açýkladý. Avrupa'da rezervlerini açacak olan ülkeler Almanya, Hollanda, Fransa, Ýtalya, Ýngiltere, Ýspanya ve Türkiye. En büyük katký Almanya ve Hollanda'dan gelecek. IEA'ya üye ülkelerin toplam petrol stoklarý 4,1 milyar varili aþýyor. Ajans, kurulduðu 1974 yýlýndan bu yana 3. kez acil rezervlere baþvuruyor.

Avrupa'nýn en pahalý benzinini kullanan Türkiye'de, pompadaki en büyük pay yüzde 60'la devlete ait. Bir litre benzine ödenen 4,17 liranýn 2,5 lirasý devletin kasasýna giriyor