Toprak Mahsulleri Ofisi'ne (TMO) göre, Temmuz ayý itibariyle son 7 ayda Türkiye genelinde, 50 kg'lýk bir çuval unun ortalama satýþ fiyatý, geçen yýlýn ortalamasýna göre yüzde 1,70, 1 kg ekmeðin fiyatý ise yüzde 0,94 arttý. 2003 yýlýndan Temmuz ayý sonuna kadar olan dönemde, ekmek fiyatýndaki artýþ ise un ve buðday fiyatlarýndaki artýþý 2'ye katladý.

Türkiye Fýrýncýlar Federasyonu (TFF) Baþkaný Halil Ýbrahim Balcý, ''Ramazan'dan sonra ekmek fiyatlarýnda yüzde 10-15'lik bir artýþ gündeme gelebilecek, ancak bunu en düþük düzeyde tutmak için ne gerekiyorsa yapacaðýz'' dedi.

TMO'nun buðdayýn un ve ekmek maliyetleri içerisindeki payýna iliþkin yaptýðý hesaplamaya göre, geçen yýl ortalama TMO'nun 553 lira olan Anadolu kýrmýzý sert (AKS) buðdayýn ton satýþ fiyatý, bu yýl Temmuz ayý itibariyle ortalama 589 lira düzeyinde gerçekleþti. Borsalarda söz konusu buðdayýn satýþ fiyatý ise 531 liradan 566 liraya çýktý. AKS buðdayýn ortalama satýþ fiyatý, 7 aylýk ortalama itibariyle TMO'da yüzde 6,50, borsalarda ise yüzde 6,59 arttý.

Geçen yýl ortalama 39,82 lira olan 50 kg'lýk ekmeklik (tip 650) unun satýþ fiyatý, bu yýl 7 aylýk dönemde ortalama 40,50 lira oldu. Ekmeklik unun fiyatý yüzde 1,70 arttý.

Verilere göre, geçen yýl Türkiye genelinde ortalama 2,12 lira olan 1 kg ekmeðin satýþ fiyatý, bu yýl Temmuz ayý itibariyle, yüzde 0,94 artýþ ile ortalama 2,14 liraya yükseldi.

7.5 YILDA EKMEK FÝYATLARI
Bu yýlýn ilk 7 aylýk ortalamalarý itibariyle ekmek fiyatýndaki artýþ, buðday ve un fiyatlarýndaki artýþýn altýnda kalýrken, 2003 yýlýndan Temmuz ayý sonuna kadar olan dönemde, ekmek fiyatýndaki artýþ, un ve buðday fiyatlarýndaki artýþý 2'ye katladý.

TMO verilerine göre, 2003 yýlýndan bu yýl Temmuz sonuna kadar, ortalama AKS buðdayý satýþ fiyatý, TMO'da yüzde 54,18, borsalarda yüzde 54,22 arttý. Ayný dönemde ekmeklik unun ortalama fiyatý yüzde 43,61 artarken, ekmek fiyatýndaki artýþ yüzde 94,54'e ulaþtý.

2003 yýlýnda 28,2 lira olan 50 kg'lýk çuvalda ekmeklik unun satýþ fiyatý, bu yýl Temmuz'da ortalama 40,50 liraya yükselirken, ayný dönemde 1 kg ekmeðin ortalama kg satýþ fiyatý, yüzde 94,54 artýþ ile 1,1 liradan 2,14 liraya çýktý.

Temmuz aylarý ortalamalarý itibariyle son bir yýllýk dönemde un fiyatlarýndaki artýþ yüzde 5,92 düzeyinde gerçekleþirken, ekmek fiyatlarýndaki artýþ yüzde 1,42'de kaldý.

Geçen yýl Temmuz'da 2,10 lira olan ekmeðin ortalama kg satýþ fiyatý bu yýl Temmuz'da yüzde 1,42 artýþ ile 2,13 liraya yükseldi. Yine geçen yýl Temmuz'da 38,97 lira olan bir çuval ekmeklik unun ortalama fiyatý, bu yýl Temmuz'da yüzde 5,92 artýþ ile 41,28 liraya çýktý.

Piyasa verilerine göre, AKS buðdayýnýn borsalardaki satýþ fiyatý, son bir yýllýk dönemde yüzde 17,2-31,9 arasýnda arttý. Geçen yýl 20 aðustos itibariyle 477-492 lira arasýnda olan AKS buðdayýnýn borsalardaki ton satýþ fiyatý, bu yýl 559-643 lira arasýnda gerçekleþti.

Polatlý Borsasý'nda son 20 günde, AKS buðdayýnýn ton fiyatý, 565 lira civarýndan 640 lira civarýna yükseldi ve son günlerde tekrar 640 liranýn altýna düþtü.

EKMEÐÝN MALÝYETÝ ÝÇÝNDE BUÐDAYIN PAYI YÜZDE 21
TMO hesaplamasýnda, un maliyeti içinde buðdayýn payýnýn yüzde 70 civarýnda, ekmeðin maliyetindeki unun payýný ise yüzde 30 civarýnda olduðuna dikkat çekilerek, ekmeðin maliyetini yüzde 70'lik kýsmýnýn genel imalat giderleri, iþçilik giderleri, fýrýncý karý, bayi ücretinden oluþtuðu kaydedildi.

Ekmeðin maliyeti içerisindeki buðdayýn payýnýn yüzde 21 olduðu belirtilirken, Tarým ve Köyiþleri Bakaný Mehmet Mehdi Eker, konu ile ilgili sorular üzerine, zaman zaman ''ekmekteki fiyat artýþýnýn tamamýnýn buðday fiyatlarýndaki artýþa mal edilemeyeceði'' yönünde açýklama yapýyor.

Rusya'nýn hububat ihracatýný durdurmasý nedeniyle dünya genelinde hububat fiyatlarýndaki artýþ Türkiye'ye de yansýrken, TMO, buðdayda spekülatif fiyat hareketlerine izin verilmeyeceðini duyurdu.

Bugüne kadar satýn alýnan 972 bin ton ve önceki yýldan devreden 1 milyon 255 milyon tonla birlikte toplam 2 milyon 227 milyon ton buðday stoðuna sahip olduðunu açýklayan Ofis, bu yýlki 19 milyon tonluk üretim, geçen yýldan devir eden 2 milyon ton (1 milyon 255 milyon tonu TMO'da, 700 bin tonu özel sektör depolarýnda) buðday miktarýnýn, ülkenin yýllýk 18 milyon tonluk tüketimini karþýlayacak düzeyde olduðuna dikkat çekiyor.

Açýklamada, dünyadaki olumsuz dalgalanmalarýn Türkiye'de yayýlmamasý için bazý tedbirler oluþturulduðu, piyasalardaki geliþmeler de dikkate alýnarak gerekli tedbirlerin uygulamaya konulacaðý vurgulandý.

TFF BAÞKANI BALCI: ''ARTIÞ ASGARÝ DÜZEYDE TUTULACAK''
Türkiye Fýrýncýlar Federasyonu Baþkaný Halil Ýbrahim Balcý da Ramazan boyunca ekmek fiyatlarýnda bir deðiþiklik olmayacaðýný vurgularken, bayramdan sonra en azýndan geçen yýldan bugüne kadar iþçilik ve diðer girdilerdeki artýþýn maliyete yansýtýlmasýnýn söz konusu olacaðýný söyledi.

Buðday fiyatlarýndaki yüzde 40'a varan artýþýn ayný oranda ekmek fiyatlarýna yansýtýlmasýnýn söz konusu olmadýðýný vurgulayan Balcý, AA muhabirine yaptýðý açýklamada, TMO'nun uygulayacaðý satýþ politikasýna göre maliyet hesaplamalarý yapacaklarýný belirterek, ''Bu artýþýn en fazla yüzde 10-15'te tutulmasýný öngörüyoruz. Ama bu artýþ, yapýlacak çalýþmalardan sonra belli olacak'' dedi.

Ekmeðe 2008 yýlý Þubat ayýndan beri zam yapýlmadýðýný, dünyada genel kuraklýk yýlýnda ekmek fiyatlarý yüzde 80-90 artarken, Türkiye'de bu fiyat artýþýnýn yüzde 25'te kaldýðýný hatýrlatan Halil Ýbrahim Balcý, ekmeðin maliyetinin yüzde 32-33'ünü unun oluþturduðuna, iþçilik ve enerji gibi diðer giderlerin payýnýn yüzde 70'e yakýn olduðuna iþaret ederek, ''Özellikle çalýþanlarýn ücret artýþý söz konusu, bu nedenle bir fiyat deðiþikliði olacak. Halen ekmeðin kilogram fiyatý 2,5 lira. Ramazan'dan sonra ekmek fiyatlarýnda yüzde 10-15'lik bir artýþ gündeme gelebilecek, ancak bunu en düþük düzeyde tutmak için ne gerekiyorsa yapacaðýz'' diye konuþtu.

Balcý, TMO'nun ekmek fiyatlarýnýn 2001 yýlýndan bugüne kadar ekmek ve un fiyatlarýndaki artýþa iliþkin hesaplamasý konusunda da, Sakarya'da 2003 yýlýnda 1 lira 428 lira olan ekmeðin kg fiyatýnýn bugün 2,5 lira olduðunu ve bu dönemde yüzde 75 fiyat artýþý olduðunu belirterek, ''Ekmeðin fiyatýnýn un fiyatlarýndaki artýþtan daha fazla oranda artmasý, iþçilik ve enerji gibi diðer giderlerdeki fiyat artýþlarýnýn daha yüksek olmasýndan kaynaklanýyor. Yýlda en az 2 kez çalýþanlarýn ücreti artýlýyor, kira ve enerji maliyetleri de sürekli yükseliyor'' dedi.

BELEDÝYELERÝN EKMEK ÜRETMESÝ, FÝYAT ARTIÞINI SINIRLI TUTUYOR
TFF Baþkaný Balcý'nýn açýklamasýna karþýn, Türkiye'de belediyelerin ekmek üretmesi, piyasada fazla rekabet olmasý nedeniyle ekmek fiyatýndaki artýþ genellikle sýnýrlý kalýyor. Çoðu zaman açýklanan fiyatlar uygulanmýyor. Orta ve üst gelir grubunun ekmek tüketimi genellikle ''çeþit ekmek'' olarak adlandýrýlan ''yulaflý, çavdarlý, kepekli, cevizli'' gibi ekmek türlerine yönelirken, bu çeþit ekmeklerde standart üretim boyutu olmadýðý için tüketici fiyat karþýlaþtýrma imkaný bulamýyor ve fiyat denetimi yapýlamýyor.