Gökbilimciler dev bir gaz bulutunun Samanyolu'nun merkezinde bulunan ve Güneþ'in dört milyon katý büyüklüðünde olan bir kara deliðe doðru ilerlediðini belirledi.
2011-12-16 - 11:01
Kara deliklerin çevresindeki her þeyi yuttuðu biliniyor, ancak bu vaka, uzmanlar için bu büyüklükte bir bulutun yutuluþunu görmek için ilk fýrsat olacak.Kara deliðin gaz bulutunu parçalayarak yutacaðý tahmin ediliyor.
Bu sýrada kara deliðin çeperinin alýþýlmadýk düzeyde aydýnlanacaðýna inanan gökbilimciler böylece kara delikler hakkýnda daha fazla bilgi edinmeyi umuyor.Güneþ Sistemi büyüklüðünde 'küçük' bulut Avrupa Güney Gözlemevi'ne ait, Þili'deki Çok Büyük Teleskop (VLT) ile toplanan verilere göre, bulutun büyüklüðü Güneþ Sistemi'nin tamamýný kaplayacak kadar, toplam kütlesi ise Dünya'nýnkinin sadece üç katý...
Bu nedenle dev boyutlarda olsa da uzaydaki benzerleri ile karþýlaþtýrýldýðýnda bulutun mütevazý, hatta küçük kabul edilebileceði söyleniyor.
Sagittarius A* (Sgr A*) adýndaki kara delik ise, Dünya'ya 27 bin ýþýk yýlý mesafede.Hesaplara göre kara deliðin kütlesi Güneþ'e göre 4 milyon kat daha büyük. Güneþ'in kütlesi de Dünya'nýnkinin 330 bin katý.
Kara delikler, zaten ýþýk da dahil olmak üzere çevresindeki her þeyi yutabilmeleri ile ünlü. Bu büyüklükteki bir kara delik ise uzmanlarca 'muazzam' olarak niteleniyor.
Bulutun þeklini ve izlediði yolu inceleyen uzmanlar, son yedi yýlda, bulutun kara delik merkezine gidiþ hýzýnýn ikiye katlandýðýný; halihazýrda saniyede 2350 km katettiðini söylüyor.
Deliðin çevresindeki alan aydýnlanacak
Buna göre 2013 ortalarýnda bulutun kara delikle arasýnda 40 milyar kilometre kalmýþ olacak. Bu mesafe Dünya'nýn Güneþ'e uzaklýðýnýn 260 katý ve bulutun bütün olarak deliðe çekilmesi için yeterli deðil.
Kara deliðin hemen dýþýnda ise bir delikten girdap gibi dönerek boþalan suyun yarattýðýna benzer bir alan oluþuyor.
Dönen maddelerden oluþan bu kuþak hakkýnda pek az þey biliniyor.
Ancak þimdi gaz bulutu yaklaþýnca, bu kuþak rahatça gözlemlenebilecek.
Gaz bulutu, bir yýldýzýn ya da gazegenin aksine kara deliðin çekim gücü karþýsýnda bütünlüðünü koruyabilecek bir kütle yoðunluðuna sahip deðil. Bu nedenle bulutun, kaçýnýlmaz sona yaklaþýrken uzayýp parçalanacaðý tahmin ediliyor.
Almanya'daki Max Planck Dünyadýþý Fizik Enstitüsü'nden Stefan Gillessen "Kara deliðe yaklaþan bir astronotun spagetti gibi uzayýp içine çekilmesi fikri bilim kurgu eserlerinden tanýdýk bir düþünce".
"Ama þimdi, bunu keþfedilen bulut üzerinde gerçekten olurken görebileceðiz. Bulut bu deneyimi atlatamayacak" dedi.
Bulutun yarýsýnýn yutulup geri kalanýnýn yeniden uzaya fýrlatýlabileceði tahmin ediliyor.
Bu süreç de sýrlarla yüklü kara deliklerin nasýl faaliyet gösterdiðine, kelimenin tam anlamýyla ýþýk tutmuþ olacak.
Çünkü bulut hýzlandýkça, içindeki maddeler bir x-ýþýný yaðmuruna dönüþerek kara deliði aydýnlatacak.
|
