AA muhabirinin Gümrük ve Ticaret Bakanlýðýndan aldýðý bilgiye göre, Türkiye'nin son yýllarda artan dýþ ticareti, mevcut sýnýr kapýlarýnýn da yükünün artmasýna neden oldu. Komþu ülkelerle ortak sýnýr kapýlarý açýlmasý amacýyla uzun süredir temaslarda bulunan Gümrük ve Ticaret Bakaný Yazýcý, Gürcistan, Irak ve Ýran ile toplam 9 yeni sýnýr kapýsýnýn 2 yýl içinde açýlmasý için talimat verdi.
 
Bu kapsamda, Türkiye-Gürcistan arasýnda Çýldýr/Aktaþ (Ardahan), Canbaz Demiryolu Kapýsý (Ardahan), Muratlý (Artvin) ve Camili (Artvin) sýnýr kapýlarý, Irak ile Aktepe (Þýrnak), Ovaköy (Þýrnak), Derecik (Hakkari), Üzümlü (Hakkari) sýnýr kapýlarý, Ýran ile de Iðdýr'da Dilucu sýnýr kapýlarý açýlacak.
 
-Gürcistan-
 
Gürcistan ile Türkiye arasýndaki ticaret hacminin son 8 yýlda 5 kattan fazla artarak 1 milyar dolarý aþmasý, yeni sýnýr kapýlarýnýn açýlmasýný da zorunlu hale getirdi. Ýki ülke arasýnda faaliyette olan Sarp ve Türközü sýnýr kapýlarýna ilave olarak 4 yeni kapý daha eklenecek.
 
Özellikle Sarp sýnýr kapýsýnýn yükünün azaltýlmasý amacýyla Ardahan'da yapýlmasý planlanan Çýldýr/Aktaþ Sýnýr Kapýsýnýn 2-3 ay içinde inþaatýna baþlanacak. Gümrük ve Ticaret Bakanlýðý, söz konusu sýnýr kapýsýnýn Yap Ýþlet Devret (YÝD) modeliyle yaptýrýlmasý için TOBB Gümrük ve Turizm Ýþletmeleri A.Þ'ye teklifte bulundu. Þirketin de bu teklife sýcak baktýðý ve çalýþmalara baþladýðý belirtildi.
 
Çýldýr/Aktaþ sýnýr kapýsýnýn 2012 yýlýnda faaliyete geçmesi planlanýyor.
 
-Canbaz Demiryolu Sýnýr Kapýsý-
 
Gürcistan ile Türkiye arasýnda açýlacak diðer kapý da Ardahan'da tren giriþ çýkýþlarý için olacak. Kars – Tiflis – Bakü Demiryolu Projesi çerçevesinde hizmet vermesi planlanan demiryolu sýnýr kapýsýna, Türk tarafýndaki son istasyon olan Canbaz Ýstasyonu'nun ismi verilecek. Demiryolu hattýnýn tamamlanmasýnýn ardýndan Canbaz Ýstasyonunda bir gümrük müdürlüðü oluþturulacak.
 
Canbaz Demiryolu Kapýsý da 2012 yýlýnda hizmete girecek.
 
-Muratlý Kara Sýnýr Kapýsý-
 
Türkiye - Gürcistan sýnýrýna açýlacak diðer kapý, Artvin'in Muratlý köyünde olacak.
 
Gümrük ve Ticaret Bakanlýðý yetkilileri, Artvin'in Muratlý ve Camili köylerinin, kýþýn yoðun kar yaðýþý sonucu yollarýnýn kapandýðýný, acil durumlarda bu bölgede yaþayan vatandaþlara Türk topraklarý üzerinden ulaþýmýn saðlanamadýðýný belirterek, söz konusu köylerden Borçka ilçesine ulaþýmýn Gürcistan topraklarýndan geçilerek yapýlmasý amacýyla Muratlý - Kýrnati'de kara hudut kapýsý ve Camili - Chutuneti'de hudut geçiþ noktasý açýlmasýnýn planlandýðýný kaydettiler.
 
Yetkililer, bu konuda Gürcistan ile görüþmelerin sürdürüldüðünü, anlaþmaya varýlmasý halinde oldukça kötü durumda bulunan Camili – Chutuneti – Kýrnati – Muratlý yolunun Gürcistan topraklarýndan geçen kýsmýnýn Türk Ýþbirliði ve Kalkýnma Ajansý kaynaklarýyla iyileþtirileceðini bildirdiler.
 
Bakan Yazýcý'nýn önümüzdeki günlerde Gürcistan'a gideceði, bu konudaki anlaþmanýn imzalanacaðý ve Muratlý Sýnýr Kapýsýnýn 2012 yýlýnda faaliyete geçeceði ifade edildi.
 
-Irak-
 
Türkiye'nin son dönemde ticaretini artýrdýðý bir baþka sýnýr komþusu da Irak. Ýki ülkenin 8 milyar dolara yaklaþan dýþ ticareti, yýlda 1,6 milyonu aþan araç trafiði nedeniyle Habur Sýnýr Kapýsý yetersiz kaldý.
 
Geçen hafta Türkiye'ye gelen Irak Dýþiþleri Bakaný Hoþyar Zebari'nin de katýldýðý Türkiye-Irak Yüksek Düzeyli Stratejik Ýþbirliði Komitesi toplantýsýnda Habur'un batýsýnda Aktepe-Bacuka (Þýrnak) bölgesinde bir sýnýr kapýsý açýlmasý kararlaþtýrýldý.
 
-Aktepe/Bacuka Sýnýr Kapýsý-
 
Irak ve Türk heyetlerinin, Aktepe/Bacuka Sýnýr Kapýsý konusunda teknik deðerlendirme yapmak için önümüdeki ay içinde bir araya gelecekleri belirtildi. Söz konusu kapýnýn inþaatýna 2012 yýlýnda baþlanmasý, 2013 yýlýnda da faaliyete geçmesi planlanýyor.
 
-Ovaköy/Þinova sýnýr kapýsý-
 
Türkiye-Irak Yüksek Düzeyli Stratejik Ýþbirliði Komitesi toplantýsýnda alýnan bir diðer karar da, Türkiye – Irak Demiryolu Projesi'nin güzergahýna ve tamamlanmasýna baðlý olarak Ovaköy mevkii civarýnda küçük araçlara ve trenlere yönelik kara ve demiryolu sýnýr kapýsý yapýlmasý oldu.
 
Ovaköy Sýnýr Kapýsýnýn 2013 yýlýnda tamamlanmasý hedefleniyor.
 
-Derecik ve Üzümlü Sýnýr Kapýlarý-
 
Irak'a açýlacak sýnýr kapýlarýndan Derecik ve Üzümlü ise Hakkari'de yapýlacak.
 
Türk tarafýnýn, Þemdinli ilçesine baðlý Derecik bölgesinde yeni sýnýr kapýsý açýlmasý önerisine Iraklý yetkililer de sýcak bakýyor. Söz konusu kapýnýn açýlmasý için 2012 yýlýnda anlaþma imzalanmasý, 2013 yýlýnda da açýlmasý planlanýyor.
 
Üzümlü Sýnýr Kapýsýnýn da Hakkari'nin Çukurca ilçesinde yapýlmasý, Irak tarafý ile anlaþma saðlanmasý halinde söz konusu kapýnýn 2013 yýlýnda faaliyete geçmesi hedefleniyor.
 
-Ýran-
 
Dýþ ticaret hacmi 11 milyar dolarý aþan Türkiye ile Ýran arasýnda mevcut durumda Esendere (Hakkari), Kapýköy (Van) ve Gürbulak (Aðrý) sýnýr kapýlarý faaliyette bulunuyor. Bunlara, Azerbaycan/Nahçivan'a yönelik olarak da hizmet veren Iðdýr'da Dilucu Sýnýr Kapýsýnýn eklenmesi amaçlanýyor.
 
-Dilucu – Maku Kapýsý-
 
Dilucu Kara Hudut Kapýsý'nýn yerinin belirlenmesi amacýyla ortak bir inceleme ziyareti yapýlmasý için Ýran makamlarý ile mutabýk kalýndý. Yap Ýþlet Devret modeliyle yeniden inþa edilecek Dilucu Kara Sýnýr Kapýsý'nýn da 2013 yýlýnda hizmete girmesi hedefleniyor.