|
Biz hep iþsizlik sorununu konuþmaya alýþtýk. Hâlbuki bu ülkede iþsizlerden baþka iþlilerin de dramatik sorunlarý var. Özellikle özel sektörde çalýþanlar bu yazýnýn devamýnda kendilerini anlatan kelimeleri bulabileceklerdir.
Kent nüfusunun hýzla arttýðý ülkemizde, iþsizler ordusu üreten üniversitelerle dolu ülkemizde iþgücü kaygýsý gütmeyen kurumlar yoðun mesailere raðmen asgari ücretlerle eleman alýmlarý yapma imkânýna sahiptir. Vatandaþ bu þartlarda öyle bir noktaya gelmiþtir ki sýrf iþim olsun, sigortam olsun düþüncesiyle kurumlarýn tahakkümüne mahkûm oluyor. Hal böyle olunca mümkün mertebe þikâyet etmeden, ses çýkartmadan kendisine lütfedilen istihdama boyun eðiyor.
Devletimiz, vatandaþýn iþi var deyip her þeyi hallolmuþ sayýyor belki ama bilsin ki vatandaþý gýkýný çýkartacak durumda deðil. Devlet sesi kýsýlmýþ vatandaþlarýnýn da sesini duyabilmelidir.
Kurumlar için hükümet deðiþmiþ, yasalar deðiþmiþ, enflasyon yükselmiþ, geçim zorlaþmýþ mühim deðil. Onlar her þartta kendilerine iliþecek en ufak bir zararý hissettikleri vakit hiç tereddütsüz zararý tazmin için elemanlarýndan sayý veya ücret olarak tasarrufa baþvurur. Her hal ü kârda maðdur olan çalýþan oluyor. Kurumlar deðiþen þartlara kýlýf uydurmada oldukça mahir durumdalar.
Bu yazý kurumlarý tenkit etmek için deðil, çalýþanlarýn haklarýný gün yüzüne çýkartmak için kaleme alýnmýþtýr. Çünkü yýllar yýlý çalýþanlar lehine ne sesini çýkartan var ne de bu iþi düzeltmeye kalkýþan. Düzen sürüp gidiyor. Bu yazý bu düzene karþý bir ýslýk olur inþallah. Kurumlar ve iþlileri ile ilgili bazý örtülü gerçeklerden örneklerle yazýmýzý tamamlayalým:
1) Vergi iadesi yerine asgari geçim indirimi sistemi geldi geleli kurumlarýn birçoðu elemanlarýna ödeme yapmýyor. Asgari ücrete yansýtýlmýþ gibi gösterip gerçek maaþtan düþülüyor. Vatandaþ kurumla karþý karþýya gelmemek ya da mevcut iþini kaybetmemek adýna hak talep edemiyor.
2) Kurumlar gelir-gider dengesinden hareketle kar edemediklerini ileri sürerek vergiden kýsmak için elemanlarýný asgari ücretten maaþlý gösteriyorlar. Türkiye de 10 milyon 400 bin çalýþandan yaklaþýk 4,5 milyonunun SSK primi asgari ücret üzerinden yatýyor. Yani gerçek maaþ ile resmi maaþ bir deðil. Bu durum bugün ve yarýn açýsýndan çalýþaný maðdur etmektedir.
3) Üniversite memurlarýnýn hali daha periþan... Yýllar yýlý eðitim gördükleri alanda iþ bulamamalarý bir yana alan dýþý iþe girmekten de çekinirler. Onca yýl kaybý yaþamalarýna raðmen iþ bulduklarýnda da birkaç yýl ücretsiz stajyerlik yaparlar. Maaþlý duruma geldiklerinde de asgari ücretten daha düþük maaþ ile çalýþýrlar. Hatta bankaya yatýrýlan asgari ücretten gerçek maaþ çýkartýlýyor artan meblað kuruma geri ödeniyor. Kiþinin devlette kadro alma ihtimali yoksa bu haline raðmen kendini þanslý sayýyor.
4) Kiþi kurumundan ayrýlýrken tazminat da alamýyor. Tazminat almayacaðýna dair önceden kuruma imzalý yazý vermek zorunda kalmýþ çünkü. Kurumdan kendi isteði ile ayrýlmýþ gösterildiði için de iþsizlik maaþýndan da yararlanamýyor. Abartý gibi görülen bu cümleler bu ülkenin gerçekleridir maalesef.
5) Kurumlar içerisinde hak ve hukukunu gözeten kiþiler kurumlar arasýnda mimlenmiþ olurlar. O kiþilerin istihdam edilmesi oldukça zordur. Kurumlar için en nitelikli, mükemmel eleman her þartta çalýþan, her þarta uyan, evet diyen elemandýr.
Soruyorum þimdi, vatandaþýn iþi var diye sorun bitmiþ mi oluyor?
|
